Hægfara námundun (successive approximation)

Hægfara námundun er aðferð sem felst í því að umbuna fyrir hegðun sem líkist þeirri hegðun sem verið er að kenna barninu. Ef barn á í erfiðleikum með að gera það sem ætlast er til leiða tilraunir þess ekki til eftirsóknarverðra afleiðinga. Það getur orðið til þess að barnið gefist upp.

Hægt er að koma í veg fyrir það með því að auka kröfurnar sem eru gerðar til barnsins smám saman. Þannig tryggir kennarinn að barnið upplifi sigra og/eða fái verðlaun sem hvetja það til að halda áfram að reyna.

Mikilvægt er að auka kröfurnar ekki of hratt og ekki það mikið að barnið nái ekki að standast þær.

Hægfara námundun má bæði nota við hegðun sem barnið á í erfiðleikum með og á hegðun sem barnið getur framkvæmt en er tregt til að gera af einhverjum ástæðum.

Dæmi um hægfara námundun: Kennari vill kenna ungu barni að biðja um að fara á klósettið. Barnið hefur hingað til bara farið fram þegar því er mál þó að kennarinn hafi reynt að fá það til að biðja um leyfi.  Markmið kennarans er að barnið rétti upp hönd, bíði þar til kennarinn svari og biðji um að fara á klósettið.

Kennarinn byrjar á því að stoppa barnið þegar það er lagt af stað á baðherbergið og segja því að rétta upp höndina til að fá að fara á klósett. Ef það gerir það ekki er hægt að ýta hendi þess lítillega upp, hrósa fyrir að fara að fyrirmælum og leyfa barninu að fara á klósett.

Síðan er unnið í þessu, þ.e. að biðja um að barnið rétti upp hönd til að fara á klósett, ýta lítillega við hendi þess ef það vill ekki gera það, en hrósa því hvort sem það gerir það sjálfviljugt eða ekki og gefa síðan leyfi til að fara á klósettið. Ef haldið er áfram á þessa vegu ætti barnið smám saman að læra að það borgi sig að rétta upp höndina til að fara á klósettið.

Þegar barnið er farið að rétta upp höndina án stýringar má bæta við annarri hegðun, t.d. að rétta upp höndina og segja: „Má ég fara á klósettið“ eða bara „klósett?“. Þegar barnið hefur vanið sig á þetta væri hægt að kenna því að rétta upp hendi og segja: „Klósett?” úr sætinu sínu en ekki á leið sinni inn á baðherbergið.

Miklu skiptir að hrósa í hverju færniskrefi og leyfa barninu að komast á klósettið þegar það reynir að gera eins og því er sagt, jafnvel þó það passi ekki kennslustundinni. Þegar barnið hefur lært rétta hegðun er smám saman hægt að kenna því að það getur ekki alltaf farið á klósettið þegar það vill.

Gott er að skrifa niður skrefin til þess að starfsmenn geti allir notað sömu aðferð og séð alltaf hver staðan er.