Mörg börn skortir þá færni sem þarf til að fást við erfiðar aðstæður og getur það skýrt hvers vegna barn sýnir óviðeigandi hegðun í aðstæðum sem það kann ekki að meðhöndla á annan hátt. Til að mynda getur barn sýnt mótþróa þegar það á að leysa erfitt verkefni ef það kann ekki tjá tilfinningar sínar og láta kennarann vita að það geti ekki leyst verkefnið.
Tjáningarmáti barnsins, hvernig það tjáir sig og hvaða færni það býr yfir í samskiptum skiptir miklu máli. Það er mjög algengt að börn sem eiga við hegðunarvanda að stríða skorti þá færni og getu sem þarf til að tjá sig á viðeigandi hátt sem verður til þess að þau gera það á óviðeigandi máta. Það getur því verið nauðsynlegt að efla færni og getu þessara barna til að tjá tilfinningar sínar.
Ef barn getur talað um erfiðar tilfinningar í stað þess að byrgja þær inni léttir því. Það á auðveldara með að ná stjórn á tilfinningum sínum og hegðun og á auðveldara með að mæta áskorunum og vonbrigðum daglegs lífs. Samskipti við barnið verða betri og nánari. Gott er að hafa í huga eftirfarandi atriði:
- Mikilvægt er að samþykkja og virða allar tilfinningar barnsins (ekki er átt við að það eigi að taka allri hegðun barnsins vel).
- Veitið barninu fulla athygli. Gott er að nota virka hlustun, þ.e. að endurorða það sem barnið hefur sagt til að koma í veg fyrir misskilning og láta það finna að þú sért að hlusta. Fáðu staðfestingu hjá barninu að þú hafir skilið það rétt. Þá er stundum gott að nefna þá tilfinningu sem barnið virðist finna til að hjálpa því að setja orð á tilfinningar. Dæmi: „Þú ert reið af því að Rakel er alltaf að stríða þér og þú ert uppgefin af því að þér finnst að þú getir ekkert gert til að breyta því. Er það rétt skilið?“ Varist þó að endurtaka nákvæmlega það sem barnið hefur sagt. Gott er að útskýra fyrir barninu að eðlilegt er að manni líði á ákveðinn hátt vegna aðstæðna og að maður sjálfur myndi upplifa það sama ef maður hefði lent í þessum aðstæðum sjálf/ur.
- Mikilvægt er að taka tíma til að hlusta á barnið áður en komið er með ráð, tillögur eða annað sjónarhorn. Oft nægir að hlusta og sýna samkennd til að barninu líði betur. Gott er að ræða við barnið um hvað er hægt að gera í framhaldi og ræða um nokkra valmöguleika og komast saman að því hver besta lausnin sé í stða þess að ákveða það fyrir barnið.