Athyglisbrestur með ofvirkni/hvatvísi vísar til þess sem er í dag talið vera röskun í taugaþroska og hefur áhrif á hegðun. Röskunin er oft kölluð ADHD hérlendis til styttingar á enska heitinu Attention Deficit Hyperactivity Disorder.
Einkennum er gjarnan skipt í þrjá flokka:
- Einbeitingarerfiðleikar eða athyglisbrestur
- Hreyfióróleiki eða ofvirkni
- Hvatvísi
Athyglisbresturinn kemur meðal annars fram í því að einstaklingurinn á erfitt með að taka eftir og halda athygli við verkefni eða leik, sérstaklega ef honum finnst leikurinn eða verkefnið ekki spennandi eða skemmtilegt. Algengt er að einstaklingar með röskunina geri mistök því það tekur ekki eftir, til dæmis les leiðbeiningar ekki til enda eða tekur ekki eftir því sem við það er sagt nema að hluta. Fólk með þessa röskun á oft erfitt með að skipuleggja sig og týnir gjarnan hlutum. Yfirleitt geta einstaklingar með röskunina einbeitt sér mjög vel ef verkefni eru mjög spennandi, breytileg eða tengjast áhugamálum þeirra. Athyglisvandi greinist oft ekki fyrr en eftir að skólaganga er hafin því þá fer að reyna mun meira á athyglisgetuna en áður.
Hreyfióróleiki og hvatvísi flokkast saman sem ofvirkni/hvatvísi í greiningarviðmiðum. Hreyfióróleiki lýsir sér gjarnan þannig að einstaklingurinn er á iði, á í erfiðleikum með að haldast í sæti og er oft á ferðinni. Hann hefur frá miklu að segja og getur legið hátt rómur. Hvatvísi kemur til dæmis fram í því að einstaklingurinn fleiprar oft út úr sér svörum, grípur fram í og á erfitt með að bíða eftir að honum komi. Hann framkvæmir gjarnan án þess að hugsa afleiðingarnar til enda.
Mikilvægt er að hafa í huga að birtingarmynd ADHD getur verið ólík milli einstaklinga og breytileg eftir aldri. Til dæmis er hreyfióróleikinn algengari meðal yngri barna en eldri.
Algengur fylgivandi ADHD eru félagslegir erfiðleikar. Börn með ADHD eiga oft í erfiðleikum með að lesa í og taka eftir svipbrigðum og líkamstjáningu annarra. Þau misskilja oft aðra og átta sig oft ekki á atburðarrásinni í kringum sig sem verður til þess að þau skilja illa sinn hlut þegar upp koma erfiðleikar. Þau geta gengið of langt í samskiptum, eru ýkt eða ýtin við aðra þannig að þau ýta fólki óviljandi frá sér. Þau læra ekki af reynslunni fyrr en eftir mikla endurtekningu og endurtaka því gjarnan sömu mistökin.
Algengt er að námsörðugleikar, hegðunarvandi, kvíði eða þunglyndi fylgi ADHD.