Láta nemandann upplifa sigra í kennslustofunni
Mikilvægt er að barn upplifi sigra. Gott er því að hrósa fyrir það sem barnið gerir vel, hversu lítilvægt sem það kann að vera. Mikilvægt er að hrósa fyrir allar framfarir, hversu litlar sem þær eru.
Hafa nokkur verkefni í gangi í einu
Stundum er gagnlegt að fá nemandann til þess að hafa nokkur verkefni í gangi og vinna stutt að hverju verkefni í einu til þess að auðvelda því að halda athygli og áhuga. Til dæmis væri hægt að fá barnið til að vinna að einu verkefni í 5 mín, taka stutta pásu og sinna næsta verkefni í fimm mínútur, osfv. Ef barnið fær að velja röðina á verkefnunum þá gengur þetta jafnvel enn betur.
Láta barnið fylgjast með tímanum
Gott er að barnið geti fylgst með tímanum í þeim aðstæðum sem um ræðir t.d. á stundaglasi eða eggjaklukku.
Mikilvægt er að fylgjast með tímanum og hrósa barninu ef það fer sjálft aftur að vinna að pásu lokinni.
Umbuna jafnt og þétt
Mikilvægt er að umbuna jafnt og þétt fyrir vinnusemi og einnig fyrir viðleitni, sjá viðgjöf. Það eykur líkur á því að barnið geri tilraunir til að leysa þau verkefni sem kennarinn setur fyrir. Þetta á einnig við ef til dæmis leikskólabarn vill ekki leika sér, alltaf á að umbuna um leið og barnið sýnir viðleitni í rétta átt. Smám saman má minnka tíðni umbunar fyrir vinnusemi og auka kröfurnar sem eru gerðar til barnsins en mjög hægt og rólega og fara ekki hraðar en frammistaða barnsins leyfir.
Sjálfsleiðbeining
Barninu getur gagnast að læra sjálfsleiðbeiningu. Kennari getur gefið barni og foreldrum þess það verkefni heima fyrir að vinna í sjálfsleiðbeiningu. Dæmi um setningar sem hægt er að kenna barni:
1. Hvað á ég að gera? Lesa leiðbeiningar aftur en spyrja kennarann eða foreldra ef ég skil ekki.
2. Ég ætla að einbeita mér að því sem ég er að gera núna, svo má ég taka stutta pásu.
3. Þetta var rétt, flott hjá mér! eða Æ, það var rangt. Allt í lagi – þetta var góð tilraun! Ég prófa aftur.
Veita viðleitni athygli
Mikilvægt er að veita viðleitni athygli. Það er til dæmis hægt að klappa barninu á öxlina og segja við það „flott hjá þér að byrja að leysa dæmið” eða „vá hvað þú ert duglegur að leika við vin þinn “. Einnig getur bros eða eitthvert merki, t.d. þumallinn upp, virkað uppörvandi fyrir barnið svo og smá kítl, bros og koss. Í fyrstu er mikilvægt að umbuna jafnt og þétt fyrir viðleitni, þ.e. lítil skref í átt að lokamarkmiðinu það hvetur barnið til þess að gera tilraunir.
Eftir því sem vinnusemi eða viðleitni og frumkvæði barnsins eykst má umbuna sjaldnar og auka kröfurnar sem eru gerðar til barnsins, þannig byggist sjálfstjórn barnsins upp smátt og smátt
Það er nauðsynlegt að hafa samband við foreldra þegar barnið hefur staðið sig vel til að gefa þeim tækifæri til að hrósa og mögulega verðlauna á annan hátt fyrir góða frammistöðu heima.
Styrkja þátttöku á annan hátt
Ef hrós eitt og sér nægir ekki til að auka og viðhalda viðeigandi hegðun getur verið nauðsynlegt að verðlauna á annan hátt. Yfirleitt er best að nota táknbundið styrkingarkerfi. Mikilvægt er þó að nota hrósið samhliða verðlaunum. Gott er að leita aðstoðar við uppsetningu á slíku kerfi þar sem þau gagnast oftast ekki nema farið sé eftir ákveðnu skipulagi. Gagnlegt er að umbunarkerfi sé unnið í samvinnu við foreldra og feli í sér að æskileg hegðun í skóla fái umbun heima fyrir.
Yfirstíganleg verkefni
Meiri líkur eru á því að barnið sé tilbúið til samstarfs þegar verkefnið virðist og er yfirstíganlegt. Til dæmis má segja því að leysa hluta verkefnisins og rétta svo upp hönd þegar því er lokið, þannig fær barnið stutta pásu á milli verkefna. Sama með barn í samverustund, barnið gæti setið í 1 mínútu eða jafnvel skemur og sleppa barnið úr samverustund. Hægt er að æfa og auka tímann smátt og smátt eftir því sem færni barnsins til þátttöku í samverustund eykst.
Nota stýringu
Það getur reynst nauðsynlegt að nota stýringu. Hægt er að nota munnlega, skriflega eða myndræna stýringu þar sem barnið er minnt á að sýna vinnusemi áður en verkefni er lagt fyrir. Til dæmis er hægt að segja „Mundu að reikna dæmin svo þú getir gert … á eftir” eða
„Mundu að ef þú leikur með dótið þangað til klukkan hringir þá máttu..“.
Hjálpa barninu að setja sér viðráðanleg markmið
Ef barnið nær sjaldan markmiðum í kennslustund þarf að aðlaga markmiðin að getu barnsins. Það getur verið gagnlegt að fá barnið í samvinnu um að setja sér viðráðanleg markmið og miða við sína eigin getu en ekki annarra.
Kenna barninu að biðja um aðstoð
Gott er að kenna barninu að biðja um aðstoð þegar það áttar sig á að það er ekki að vinna.
Veita tafarlausa viðgjöf
Mikilvægt er að veita tafarlausa viðgjöf með athygli en nota stýringu við vanvirkni. Það er til dæmis hægt að veita vinnusemi athygli með því að klappa barninu á öxlina og segja við það „Flott hjá þér að reikna dæmin” en reikna sýnidæmi fyrir barnið ef það ekki byrjar að vinna innan ákveðins tíma (t.d. 1 min). Eða segja „Vá hvað þú ert dugleg/ur að borða matinn þinn“ ef barnið sýnir vanvirkni er hægt að stýra því. Í fyrstu er mikilvægt að umbuna jafnt og þétt og einnig fyrir viðleitni, það eru lítil skref í átt að lokamarkmiðinu. Það eykur líkurnar á því að barnið geri tilraunir til að leysa þau verkefni sem sett eru fyrir. Þegar vanvirknin hefur minnkað má minnka tíðni umbunar fyrir vinnusemi eða þátttöku en aldrei má fara hraðar í að minnka tíðni umbunar en frammistaða barnsins leyfir.
Spyrja barnið álits
Það getur verið gott að spyrja barnið sjálft hvers vegna það er vanvirkt. Fyrst þarf að skapa gott samband.