Kjörþögli (Selective mutism)

Kjörþögli er þegar barn talar ekki í völdum aðstæðum. Gjarnan hefst vandinn þannig að barnið frýs í ákveðnum aðstæðum og talar þess vegna ekki. Þetta endurtekur sig og smám saman verður erfiðara og óhuggulegra í huga barnsins að tala í þessum aðstæðum. Þessi ótti getur síðan færst yfir á aðrar aðstæður. Að lokum getur svo farið að barnið forðast alfarið að tala nema í aðstæðum sem það upplifir sig alveg öruggt. Einnig getur þessi vandi orðið til vegna þess að börn óttast þátttöku í félagslegum aðstæðum og tala ekki til að komast undan þeim.

  • Lesið einnig ráð vegna kvíða og félagsfælni.
  • Mikilvægt er að vinna með kvíða barnins í samvinnu við þjónustuteymi þess og tengda fagaðila.
  • Gott er að nota hægfara námundun í átt að tjáningu í afmörkuðum aðstæðum. Til dæmis má byrja á því að umbuna barninu fyrir að brosa, svo horfa í augu, kinka kolli, tjá sig á miða, lesa af blaði og loks að tala. Þegar árangur hefur náðst við ákveðna manneskju eða ákveðnar aðstæður má síðan halda áfram í öðrum aðstæðum eða við annað starfsfólk á sama hátt. Þessa vinnu verður að vinna í samvinnu við þjónustuteymið og fagfólk sem tengist teyminu.
  • Passið að umbun sé valin í samráði við teymi barnsins. Barnið er að upplifa mikinn félagskvíða og því líklegt að félagsleg umbun sé ekki viðeigandi til þess að hvetja barnið til þess að tjá sig.