Ráð við ljótu orðbragði óháð tilgangi hegðunar

Setja reglu fyrir bekkinn

Gott er að setja reglu fyrir bekkinn um að ekki megi veita ljótu orðbragði eða annarri óæskilegri hegðun athygli, t.d. ekki hlæja.

Raunhæfar væntingar

Það er mikilvægt að væntingar til barnsins séu raunhæfar og sanngjarnar. Sum börn grípa til ljóts orðbragðs af því að þau eiga í erfiðleikum með að ráða við aðstæður og kunna ekki að setja orð á tilfinningar sínar. Í stað þess að segja:„mér líður illa núna“, „þetta er of erfitt fyrir mig“, „ég veit ekki hvað ég á að gera“, „ég er mjög pirruð núna“ segja þau: „láttu mig í friði“ eða grípa til ljóts orðbragðs til að komast úr aðstæðunum. Þetta á oft við um börn sem eru mótþróafull og „erfið“ almennt.  Þá þarf að kenna barninu að setja orð á tilfinningar sínar og að leysa vandamál sem koma upp.

Hjálpa barninu að tjá sig kurteislega

Gott er að láta barnið vita hvernig þér líður þegar það notar ljótt orðbragð og kenna því jafnframt að tjá sig á félagslega viðurkenndan hátt. T.d. má segja: „Mér finnst óþægilegt þegar þú blótar. Hvernig gætirðu sagt það sama án þess að blóta?“ Hrósaðu barninu ef það finnur aðra leið til að tjá sig en hjálpaðu því að finna betri aðferð ef það svarar ekki.  Þetta þarf líklega að endurtaka mörgum sinnum áður en barnið hættir að nota ljótt orðbragð.

Hafa samband við foreldra

Mikilvægt er að hafa samband við foreldra barnsins og láta þá vita af vandamálinu og hvernig ætlunin er að leysa það.

Beita fyrirbyggjandi aðgerðum

Gott er að beita fyrirbyggjandi aðgerðum til að minnka ljótt orðbragð. Til dæmis getur reynst vel að færa barnið fremst í skólastofuna og við kennaraborðið en þá er auðveldara að hrósa fyrir viðeigandi orðbragð og ólíklegra að samnemendur geti veitt ljótu orðbragði athygli.

Nota virka hunsun

Mikilvægt er að nota virka hunsun en með henni má tryggja að ekki sé óvart umbunað fyrir óviðeigandi hegðun. Það er, passið að veita barninu ekki neikvæða athygli fyrir ljótt orðbragð.

Veita æskilegri hegðun athygli

Mikilvægt er að barnið fái jákvæða athygli fyrir æskilega hegðun allt að fimm sinnum oftar en það fær áminningu eða neikvæða athygli fyrir ljótt orðbragð.

Umbuna jafnt og þétt

Í fyrstu er mikilvægt að umbuna jafnt og þétt fyrir viðeigandi orðbragð og einnig fyrir viðleitni, þ.e. lítil skref í átt að lokamarkmiðinu, t.d. ef barn sem venjulega blótar 5 sinnum í kennslustund að jafnaði blótar bara þrisvar. Það eykur líkur á að barnið geri tilraunir til að nota viðeigandi orðbragð. Smám saman má minnka tíðni þess að umbunað er fyrir viðeigandi orðbragð og auka kröfurnar sem eru gerðar til barnsins.

Hafa samband við foreldra

Það getur verið gott að hafa samband við foreldra þegar barnið hefur staðið sig vel til að tryggja að þeir hrósi og mögulega verðlauni á annan hátt fyrir góða frammistöðu heima þegar vel gengur í skólanum.

Veita tafarlausa viðgjöf

Gott er að  gefa barninu tafarlausa viðgjöf, bæði með því að veita athygli fyrir viðeigandi orðbragð og aðra æskilega hegðun en gefa áminningu fyrir ljótt orðbragð. Ef þið teljið að athygli viðhaldi vanda barnsins er þó betra að nota virka hunsun við ljótu orðbragði barnsins, í stað áminningar.

Hjálpa barninu að öðlast sjálfsstjórn

Mikilvægt er að hjálpa barninu að öðlast sjálfsstjórn, en til þess getur reynst vel að útbúa hegðunarsamning. Til að efla sjálfsstjórn er einnig hægt að nota sjálfsleiðbeiningu.

Beita stýringu

Um leið og fyrirmæli hafa verið gefin er gott að beita stýringu þegar breyta á óæskilegri hegðun barns.

  • Hægt er að nota munnlega, skriflega eða myndræna stýringu þar sem barnið er minnt á að nota viðeigandi orðbragð áður en það fer í aðstæður sem það notar oft ljótt orðbragð. Til dæmis er hægt að segja við barnið „Mundu að nota ekki ljótt orðbragð”.
  • Það getur verið gagnlegt ef um ungt barn er að ræða að sýna því myndir í tímaröð þar sem barn notar viðeigandi orðbragð og fær fyrir það athygli eða að gera eitthvað skemmtilegt í kjölfarið.

Nota táknbundið styrkingarkerfi

Táknbundið umbunarkerfi gagnast venjulega vel.